(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
8.17. అధ్యాయః 017
Mahabharata - Karna Parva - Chapter Topics
కృపకృతవర్మక్ష్యాం ధృష్టద్యుంనశిఖండినోః పరాజయః॥ 1 ॥
Mahabharata - Karna Parva - Chapter Text

సంజయ ఉవాచ। 8-17-0x(4865)(55694)
ధృష్టద్యుంనం కృపో రాజన్వారయామాస సంయుగే।
యథా దృష్ట్వా వనే సింహం శరభో వారయేద్యుధి॥ 8-17-1(55695)
నిరుద్వః పార్షతస్తేన గౌతమేన బలీయసా।
పదాత్పదం విచలితుం నాశకత్తత్ర భారత॥ 8-17-2(55696)
గౌతమస్య రథం దృష్ట్వా ధృష్టద్యుంనరథం ప్రతి।
విత్రేసుః సర్వభూతాని క్షయం ప్రాప్తం చ మేనిరే॥ 8-17-3(55697)
తదా జల్పంతి పాండూనాం రథినః సాదినస్తథా।
ద్రోణస్య నిధనాన్నూనం సంక్రుద్వో ద్విపదాం వరః॥ 8-17-4(55698)
శారద్వతో మహాతేజా దివ్యాస్త్రవిదుదారధీః।
అపి స్వస్తి భవేదద్య ధృష్టద్యుంనస్య గౌతమాత్॥ 8-17-5(55699)
అపీయం వాహినీ కృత్స్నా ముచ్యేత మహతో భయాత్।
అప్యయం బ్రాహ్మణః సర్వాన్న నో హన్యాత్సమాగతాన్॥ 8-17-6(55700)
యాదృశం దృశ్యతే రూపమంతకప్రతిమం రణే।
గమిష్యత్యద్య పదవీం భారద్వాజస్య గౌతమః॥ 8-17-7(55701)
ఆచార్యః క్షిప్రహస్తశ్చ విజయీ చ సదా యుధి।
అస్త్రవాన్వీర్యసంపన్నః క్రోధేన చ సమన్వితః॥ 8-17-8(55702)
పార్షతశ్చ మహాయుద్వే విముఖోఽద్యాభిలక్ష్యతే।
ఇత్యేవం వివిధా వాచస్తావకానాం పరైః సహ।
వ్యశ్రూయంత మహారాజ తయోస్తత్ర సమాగమే॥ 8-17-9(55703)
వినిఃశ్వస్య తతః క్రోధాత్కృపః శారద్వతో నృప।
పార్షతం చార్దయామాస నిశ్చేష్టం సర్వమర్మసు॥ 8-17-10(55704)
స హన్యమానః సమరే గౌతమేన మహాత్మనా।
కర్తవ్యం న స్మ జానాతి మోహేన మహతా వృతః॥ 8-17-11(55705)
తమబ్రవీత్తతో యంతా కంచిత్క్షేమం తు పార్షత।
ఈదృశం వ్యసనం యుద్ధే న తే దృష్టం మయా క్వచిత్॥ 8-17-12(55706)
దైవయోగాత్తు తే బాణా నాపతన్మర్మభేదినః।
ప్రేషితా ద్విజముఖ్యేన మర్మాణ్యుద్దిశ్య సర్వతః॥ 8-17-13(55707)
వ్యావర్తయే రథం తూర్ణం నదీవేగమివార్ణవాత్।
అవధ్యం బ్రాహ్మణం మన్యే యేన తే విక్రమో హతః॥ 8-17-14(55708)
ధృష్టద్యుంనస్తతో రాజఞ్శనకైరబ్రవీద్వచః।
ముహ్యతే మే మనస్తాత గాత్రస్వేదశ్చ జాయతే॥ 8-17-15(55709)
వేపథుశ్చ శరీరే మే రోమహర్షశ్చ సారథే।
వర్జయన్బ్రాహ్మణం యుద్ధే శనైర్యాహి యతోఽర్జునః॥ 8-17-16(55710)
అర్జునం భీమసేనం వా సమరే ప్రాప్య సారథే।
క్షేమమద్య భవేన్మహ్యమితి మే నైష్ఠికీ మతిః॥ 8-17-17(55711)
తతః ప్రాయాన్మహారాజ సారథిస్త్వరయన్హయాన్।
యతో భీమో మహేష్వాసో యుయుధే తవ సైనికైః॥ 8-17-18(55712)
ప్రద్రుతం చ రథం దృష్ట్వా ధృష్టద్యుంనస్య మారిష।
కిరఞ్శరశతాన్యేవ గౌతమోఽనుయయౌ తదా॥ 8-17-19(55713)
శంఖం చ పూరయామాస ముహుర్ముహురరిందమః।
పార్షతం త్రాసయామాస మహేంద్రో నముచిం యథా॥ 8-17-20(55714)
శిఖండినం తు సమరే భీష్మమృత్యుం దురాసదం।
హార్దిక్యో వారయామాస స్మయన్నివ ముహుర్ముహుః॥ 8-17-21(55715)
శిఖండీ తు సమాసాద్య హృదికానాం మహారథం।
పంచభిర్నిశితైర్భల్లైర్జత్రుదేశే సమాహనత్॥ 8-17-22(55716)
కృతవర్మా తు సంక్రద్ధో భిత్త్వా షష్ట్యా పతత్రిభిః।
ధనురేకేన చిచ్ఛేద హసన్రాజన్మహారథః॥ 8-17-23(55717)
అథాన్యద్వనురాదాయ ద్రుపదస్యాత్మజో బలీ।
తిష్ఠతిష్ఠేతి సంక్రుద్ధో హార్దిక్యం ప్రత్యభాషత॥ 8-17-24(55718)
తతోఽస్య నవతిం బాణాన్రుక్మపుంఖాన్సుతేజనాన్।
ప్రేషయామాస రాజేంద్ర తేఽస్యాభ్రశ్యంత వర్మణః॥ 8-17-25(55719)
వితథాంస్తాన్సమాలక్ష్య పతితాంశ్చ మహీతలే।
క్షురప్రేణ సుతీక్ష్ణేన కార్ముకం చిచ్ఛిదే భృశం॥ 8-17-26(55720)
అథైనం ఛిన్నధన్వానం భగ్నశృంగమివర్షభం।
అశీత్యా మార్గణైః క్రుద్ధో బాహ్వోరురసి చార్పయత్॥ 8-17-27(55721)
కృతవర్మా తు సంక్రుద్ధో మార్గణైః క్షతవిక్షతః।
వవామ రుధిరం గాత్రైః కుంభవక్రాదివోదకం॥ 8-17-28(55722)
రుధిరేణ పరిక్లిన్నః కృతవర్మా త్వరాజత।
వర్షేణ క్లేదితో రాజన్యథా గైరికపర్వతః॥ 8-17-29(55723)
అథాన్యద్వనురాదాయ సమార్గణగుణం ప్రభుః।
శిఖండినం బాణగణైః స్కంధదేశే వ్యతాడయత్॥ 8-17-30(55724)
స్కంధదేశస్థితైర్బాణైః శిఖండీ తు వ్యరాజత।
శాఖాప్రశాఖావిపులః సుమహాన్పాదపో యథా॥ 8-17-31(55725)
తావన్యోన్యం భృశం విద్వ్వా రుధిరేణ సముక్షితౌ।
`పోప్లుయమానౌ హి యథా మహాంతౌ శోణితహదే।
తద్వద్విరేజతుర్వీరౌ శోణితేన పరిప్లుతౌ॥ 8-17-32(55726)
యథా చ కింశుకౌ ఫుల్లౌ పుష్పమాసే సమాగతే।
రుధిరోక్షితసర్వాంగౌ రక్తచందనరూషితౌ।
భుజగావివ సంక్రుద్ధౌ రేజతుస్తౌ నరోత్తమౌ॥ 8-17-33(55727)
తావుభౌ శరవనున్నాంగౌ పరస్పరశరక్షతౌ'।
అన్యోన్యశృంగాభిహతౌ రేజతుర్వృషభావివ॥ 8-17-34(55728)
అన్యోన్యస్య వధే యత్నం కుర్వాణౌ తౌ మహారథౌ।
రథాభ్యాం చేరతుస్తత్ర మండలాని సహస్రశః॥ 8-17-35(55729)
కృతవర్మా మహారాజ పార్షతం నిశితైః శరైః।
రణే వివ్యాధ సప్తత్యా స్వర్ణపుంగైః శిలాశితైః॥ 8-17-36(55730)
తతోఽస్య సమరే బాణం భోజః ప్రహరతాం వరః।
జీవితాంతకరం ఘోరం వ్యసృజత్త్వరయాఽన్వితః॥ 8-17-37(55731)
స తేనాభిహతో రాజన్మూర్చ్ఛామాశు సమావిశత్।
ధ్వజయష్టిం చ సహసా శిశ్రియే కశ్మలావృతః॥ 8-17-38(55732)
అపోవాహ రణాత్తూర్ణం సారథీ రథినాం వరం।
హార్దిక్యశరసంతప్తం నిఃశ్వసంతం పునఃపునః॥ 8-17-39(55733)
పరాజితే తతః శూరే ద్రుపదస్యాత్మజే ప్రభో।
వ్యద్రవత్పాండవీ సేనా వ్యధమానా సమంతతః॥ ॥ 8-17-40(55734)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే కర్ణపర్వణి షోడశదివసయుద్ధే సప్తదశోఽధ్యాయః॥ 17 ॥

Mahabharata - Karna Parva - Chapter Footnotes
8-17-1 శరభోఽష్టపాదః సింహఘాతీ పశుపక్షిశరీరో నృసింహవత్ ద్వ్యాత్మా॥
8-17-12 ఈదృశం వ్యసనం యద్ధేన మే దృష్టం కదాచన।
దైవయోగాదిమే బాణా న జఘ్నర్మమ చాహవే ఇతి క.ఖ.ట.పాఠః॥
8-17-13 ఈదృశం వ్యసనం యద్ధేన మే దృష్టం కదాచన।
దైవయోగాదిమే బాణా న జఘ్నర్మమ చాహవే ఇతి క.ఖ.ట.పాఠః॥
8-17-25 అభ్రశ్యంత భ్రష్టాః। వర్మ న చిచ్ఛిదురిత్యర్థః॥
8-17-28 వవామ వాంతవాన్॥
8-17-36 పార్షతం శిఖండినం॥
8-17-17 సప్తదశోఽధ్యాయః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.